برنامه نویسی بک اند چیست؟چگونه برنامه نویس بک اند شویم؟

سلام دوستان با یک مقاله کاربردی و فوق العاده ارزشمند از سایت کلاسیک ایرانیان خوش آمدید و در این مقاله قصد داریم تا به این موضوع بپردازیم که بک اند چیست؟چگونه میتوانیم برنامه نویس بک اند شویم؟ احتمالا شما هم با یکی از حوزه های کاری در طراحی سایت آشنا شده اید اما ممکن است اطلاعات دقیقی در خصوص آن نداشته باشید و قصد یادگیری این حوزه حرفه ای و در عین حال با درآمد بالا داشته باشید. در این مقاله به تمامی سوالات شما در این خصوص پاسخ خواهیم داد پس تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

برنامه نویسی بک اند back end چیست؟

برنامه نویسی بک اند(back end) در واقع به بخش پشت صحنه سایت و زمانی که شما روی یک دکمه کلیک میکنید و به صفحه دیگری منتقل می شوید خود را نشان میدهد.در واقع بک اند قلب و روح یک وبسایت محسوب می شود.فرض کنید یک وبسایت را طراحی کرده اید اما تعاملی با کاربر ندارد.حتی خود شما هم از کار کردن با یک سایت راکد یا اصطلاحا استاتیک(Static) لذت نمی برید.

برنامه نویسی بک اند بخشی است که هیچ کدام یک از اتفاقاتی که در پشت صحنه می بیند را کاربر نهایی(End-User) متوجه نمی شود.اصطلاحا این بخش از برنامه نویسی با نام Server Side یا سمت سرور هم شناخته می شود.

احتمالا شما هم با مثال معروف کوه یخ آشنایی داشته باشید.برنامه نویسی بک اند هم دقیقا همین طور است.بخش عظیم و بزرگ کار که ارسال درخواست به سمت سرور،پردازش و بازگرداندن نتیجه(Result) است را هیچ کدام یک از کاربران نمی بینند اما در پشت زمینه اطلاعاتی رد و بدل می شود که این کار دقیقا به وسیله برنامه نویسی بک اند انجام می شود.

زبان های برنامه نویسی بک اند چیست؟

برای این که بتوانید برنامه نویسی بک اند را شروع کنید نیاز است تا با زبان های برنامه نویسی بک اند آشنا شوید. به همین خاطر در این مقاله ما از بهترین و کاربردی ترین زبان ها در این مقاله استفاده کرده ایم

زبان برنامه نویسی سی شارپ(#C)

سی شارپ یک زبان کاملا شی گرا است که در سال 2000 معرفی شد. این زبان در بسیاری از شرکت ها و سازمان ها و به صورت کلی مکان های تجاری بزرگ استفاده میشود که از لحاظ مقیاس پذیری(Scaleablity) کاملا این قابلیت را درون خود دارد.در زبان سی شارپ یک فریم ورک به اسم ASP.NET Core وجود دارد که با آن میتوانید به توسعه وبسایت های حرفه ای و با کیفیت بپردازید.وجود ORM های قوی مثل Entity Framework Core یا EF Core،Dapper ، فراوانی آموزش های زیاد از جمله در سایت کلاسیک ایرانیان،جامعه پشتیبانی مناسب،اجرا روی سرورهای لینوکسی از جمله مزایای فریم ورک ASP.NET Core است که یک فریم ورک کاملا قدرتمند و از لحاظ درآمدی هم بسیار درآمد زا است.یکی از توصیه های ما یادگیری سی شارپ و ASP.NET Core است.چرا که نسبت به فریم ورک Node js نیز سرعت آن بیشتر است.

زبان برنامه نویسیPHP

زبان PHP یکی از قدیمی ترین و در عین حال پرکاربردترین زبان های برنامه نویسی بک اند است که همچنان در بازار برنامه نویسی بک اند حضور دارد.در حال حاضر PHP 8.3 منتشر شده است و همچنان آپدیت آن ادامه دارد. از جمله پروژه های مهمی که از PHP استفاده کرده اند میتوان به سیستم مدیریت محتوای وردپرس،جوملا،دروپال و فروشگاه ساز پرستاشاپ اشاره کرد.البته در گوشه و کنار بسیاری از پروژه های دیگر هم از زبان PHP به عنوان زبان برنامه نویسی بک اند وبسایت خود استفاده کرده اند که نشان از حضور پر رنگ و با اهمیت PHP در بین پروژه ها و بازار کار است.زبان برنامه نویسی PHP هم یکی از زبان های کاملا قابل اعتماد برای ورود به بازار کار برنامه نویسی بک اند در ایران است و بسیاری از شرکت ها در ایران هم توسعه دهنده وردپرس(WordPress Developer) که با PHP آشنا باشد و همینطور با فریم ورک Laravel که از جمله فریم ورک های PHP است آشنا باشد را استخدام میکنند.

از نظر انجام کار به صورت دورکاری(Remote) زبان PHP یکی از مطمئن ترین انتخاب ها است که میتوانید از آن برای برنامه نویسی بک اند استفاده کنید.

زبان برنامه نویسی پایتون(Python)

محال است امروزه نام پایتون را از گوشه و کنار نشنیده باشید.احتمالا چه در فضای مجازی و چه در فضای حقیقی و حضوری تبلیغات آموزش یادگیری پایتون را دیده باشید.بله همینطور است پایتون در حوزه های کاری زیادی از جمله برنامه نویسی بک اند استفاده می شود.البته زبان پایتون هنوز چندان در ایران برای موضوع برنامه نویسی بک اند جا نیوفتاده است اما در ادامه ممکن است افراد بیشتری از پایتون برای برنامه نویسی بک اند استفاده کنند. فریم ورک Django(جنگو) و فلسک(Flask) دو فریم ورک کاربردی است که میتوان از آن استفاده کرد.

زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت

احتمالا از دیدن این عنوان شوکه شده باشد که چرا اصلا جاوا اسکریپت؟جاوا اسکریپت چه ارتباطی با برنامه نویسی بک اند دارد؟ بله زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت نیز به عنوان یکی از زبان های برنامه نویسی بک اند استفاده می شود.البته لازم به ذکر این نکته است که از فریم ورک Node js که یکی از فریم ورک های پر استفاده در برنامه نویسی بک اند است باید استفاده کرد و برای یادگیری آن نیاز است تا حدودی آشنایی با زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت داشت.

زبان برنامه نویسی جاوا(Java)

زبان جاوا یکی از زبان هایی است که در خیلی از حوزه های کاری از جمله برنامه نویسی بک اند کاربرد دارد.شعار همیشگی زبان جاوا ” یک بار بنویس و همه جا اجرا کن” است و واقعا هم همینگونه است.با این که سال های زیادی از این توسعه زبان پرکاربرد و محبوب میگذرد اما همچنان در برنامه نویسی اندروید و برنامه نویسی بک اند استفاده می شود.برای این که بتوانید از جاوا برای بک اند استفاده کنید نیاز است تا با فریم ورکی به نام Spring Boot آشنا شوید. از جاوا بیشتر در پروژه های سازمانی(Enterprise) و سیستم های بانکی استفاده می شود.

زبان برنامه نویسیGo(GoLang)

این زبان هم جزو یکی از زبان های برنامه نویسی است که در برنامه نویسی بک اند و به خصوص پروژه هایی که نیاز جدی به سرعت دارند استفاده میشود.البته در ایران هنوز استفاده از زبان Go جا نیوفتاده است اما از لحاظ استفاده در سراسر دنیا در حال رشد بیشتری است.پلتفرم کانتینر سازی محبوب Dokcer،Kubernetes،TerraForm،Influx DB و همینطور شرکت هایی مثل Uber،Google،Dropbox,Netflix،SoundCloud،Cloudflare استفاده می شود و نشان دهنده این است که چقدر در پروژه هایی که سرعت حرف اول را میزند استفاده از این زبان چقدر میتواند مهم باشد.

زبان برنامه نویسی Ruby

زبان Ruby هم جزو زبان های پر کاربردی است که در برنامه نویسی بک اند استفاده می شود.بخشی از گیت هاب،توئیچ،شاپیفای،ساند کلاد از جمله پروژه های مهمی هستند که از این زبان برنامه نویسی به عنوان زبان برنامه نویسی بک اند خود استفاده کرده اند. وجود کتابخانه های خوب و کاربردی،توسعه سریع،ساخت نسخه اولیه از برنامه یا وبسایت که اصطلاحا MVP شناخته می شود از جمله مزایای زبان Ruby محسوب میشوند.البته در کنار آن معایبی نیز دارد که باعث می شود افراد قبل از شروع Ruby از ادامه آن صرف نظر کنند که از جمله معایب زبان Ruby میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• محدودیت در مقیاس پذیری در اپلیکیشن های بزرگ
• مصرف زیاد رم در برنامه های سنگین
• به نسبت زبان هایی مثل Go کندتر محسوب می شود.

یک برنامه نویس بک اند چه مهارت هایی را باید یاد داشته باشد؟

اگر شما هم برنامه نویسی بک اند را میخواهید شروع کنید اما ممکن است در شروع کار گیج شوید بنابراین یک راهنما نیاز دارید که باعث می شود شما خیلی راحت تر وارد مسیر و پروژه گرفتن شوید.

آشنایی با دیتابیس

اولین مهارتی که نیاز است هر برنامه نویس بک اند آن را یاد بگیرد آشنایی با مفهوم کلی دیتابیس،آشنایی با دیتابیس های رابطه ای،دیتابیس های غیر رابطه ای یا NO-SQL و نحوه ذخیره داده و واکشی داده از آن است.البته شاید نیاز نباشد به صورت کامل آن را یاد بگیرید چرا که یک مدیر دیتابیس یا DBA شخصی است که کاملا با ساختار دیتابیس ها آشنا است و این هم یک تخصص خاص و مجزا محسوب می شود. اما اگر بتوانید خود را از این نظر قوی کنید شما در برنامه نویسی بک اند قطعا موفق تر خواهید بود پس سعی کنید این ابزار را به خوبی یاد بگیرید.همچنین به اندازه کافی با دستورات SQL(Structed Query Language) آشنا شوید.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: دیتابیس رابطه ای چیست؟ معرفی دیتابیس های رابطه ای معروف

آشنایی با الگوهای طراحی یا Design Pattern

این مورد خصوصا در پروژه هایی که مقیاس کاری بسیار بالایی دارد خیلی مهم می شود.اگر بخواهیم خیلی راحت در خصوص الگوی طراحی یا دیزاین پترن صحبت کنیم این است که ما جوری کدنویسی انجام دهیم که بعدا اگر نیاز بود بخش جدیدی به وبسایت یا اپلیکیشن خود اضافه کنیم به راحتی بتوانیم این کار را انجام دهیم. الگوهای طراحی معروفی مثل MVC،MVMM و… داریم که همگی به شما کمک میکنند تا پروژه شما مقیاس پذیر(Scaleablity) باشد.

آشنایی با API

یکی دیگر از مهارت هایی که نیاز است یک برنامه نویس بک اند آن را بلد باشد مفهوم API است. API ابزاری است که میتوانید با اپلیکیشن ها یا سایت های دیگر ارتباط برقرار کنید.فرض کنید قرار است قیمت به روز ارز یا وضعیت آب و هوا به صورت لحظه(Real-Time) را درون سایت نمایش دهید در چنین حالتی باید باید با مفهوم API آشنا شوید.دو برنامه یا وبسایت به وسیله API میتوانند از قابلیت های همدیگر استفاده کنند.

مدیریت سرور و استقرار(Deployment)

یکی از مهارت هایی که از شما یک برنامه نویس بک اند حرفه ای میسازد آشنایی با دپلویمنت است.هدف اصلی استقرار یا Deployment این است که شما بعد از توسعه پروژه،بتوانید پروژه خود را روی سرور ابری،هاست،سرور مجازی(VPS) اجرا کنید. در این بخش از برنامه نویسی بک اند شما با ابزارهای متفاوتی آشنا می شوید که قطعا میتواند به شما کمک بزرگی برای تبدیل شدن به یک سنیور دولوپر کند.

آشنایی با لینوکس و توزیع هایی مثل Ubuntu

یکی از ابزارهایی که خیلی به کار شما و به کمک شما خواهد آمد آشنایی با سیستم عامل لینوکس و به خصوص توزیع(Distribution) اوبونتو است.گاهی اوقات نیاز است تا یک سرور اختصاصی را به صورت کامل پیکربندی(Configure) کنید.در چنین حالتی آشنایی با لینوکس و دستورات(Commannd) یک نیاز حیاتی محسوب می شود.

آشنایی با پلتفرم کانتینر سازی داکر(Docker)

احتمالا شما هم دوست دارید پروژه ای که آن را توسعه داده اید در سیستم عامل های مختلف سرور اجرا کنید.فرض کنید پروژه شما با ASP.NET Core نوشته شده است و میخواهید روی سرور لینوکسی آن را اجرا کنید.در این حالت نیاز است تا کار با داکر(Docker) را یاد بگیرید.در واقع داکر یک نوع ماشین مجازی محسوب می شود البته تفاوت های بسیاری در این میان وجود دارد.

برای این که اهمیت داکر را بهتر درک کنید یک مثال میزنیم:

فرض کنید روی سیستم خود به راحتی پروژه خود را توسعه داده اید.اما زمانی که آن را روی سرور انتقال میدهید با مشکلاتی مثل نصب نبودن فلان نسخه از دات نت،نصب بودن فلان نسخه از پایتون یا MySQL رو به رو شوید.اما وقتی وبسایت خود را بر روی ابزاری مثل داکر انتقال میدهید تمامی پیش نیاز ها و وابستگی ها(Dependency) را درون خود دارد از جمله سیستم عامل،نسخه های مختلف زبان های برنامه نویسی و یا فریم ورک ها،دیتابیس و حتی بحث کش

پس بنابراین داکر در اینجا اهمیت بیشتری پیدا میکند.

کانتینر چیست؟

همان گونه که گفتیم داکر یک نوع کانتینر حساب می شود. منظور از کانتینر این است که یک ماشین مجازی سبک است ولی بر خلاف ماشین مجازی های دیگری مثل VMWare،Virtual Machine حجم کمی دارد و سرعت بیشتر چرا که از هسته یا کرنل(Kernel) سیستم عامل میزبان استفاده میکند.

مهارت دیگر: کار با وب سرور مثل Apache و NGNIX

وب سرور ها واسط بین برنامه و کاربر هستند.یعنی زمانی که یک کاربر درخواست دیدن یک صفحه را ارسال میکند درخواست به سمت این وب سرورها ارسال می شود.وب سرویس صفحه را پردازش و به کاربر نشان میدهد.

از وب سرور در برنامه نویسی بک اند برای تنظیم دامنه و ساب دامین(Subdomain)،تغییر مسیر صفحات یا Redirect ها، فعال کردن گواهینامه امنیتی SSL مثل Let’s Encrypt، استفاده می شود.

آشنایی با سرویس های ابری(Cloud Services)

ممکن است بعد از مدتی میزان حجم داده های وبسایت شما زیاد شود و یا ممکن است با کندی مواجه شوید در چنین حالت هایی نیاز است تا از سرویس های ابری استفاده کنید که به شما کمک خواهند کرد تا بتوانید حجم عظیمی از داده ها را مدیریت کنید.

معمولا سرویس های ابری AWS،Microsoft Auze جزو محبوب ترین ها هستند اما به دلیل مشکلات تحریم به سادگی نمیتوان از آن ها استفاده کرد.در چنین حالتی توصیه ما استفاده از ابرآروان و لیارا است

آشنایی با ابزار کنترل نسخه Git

فرض کنید یک کد نوشته اید که قبلا به خوبی کار میکرده است ولی حالا با مشکلاتی مواجه شده است در چنین حالتی ابزار کنترل نسخه Git کمک میکند تا بتوانید به نسخه های قبلی کدهای خود دسترسی داشته باشید.استفاده از این ابزار در پروژه های تجاری بسیار مهم است.همچنین توجه کنید که کار با وبسایت Github را هم یاد بگیرید.در وبسایت گیت هاب میتوانید پروژه های خود را در آنجا در دسترس عموم به صورت Open Source قرار دهید.

تامین امنیت وبسایت یا اپلیکیشن

یکی از مهم ترین و حیاتی ترین مهارت هایی که باید برای برنامه نویسی بک اند آن را به خوبی یاد داشته باشید این است که چگونه امنیت سایت را افزایش دهید.نیاز است تا با حملاتی مثل DDos،Dos،Brute Force،SQL Injection و از این دست حملات سایبری آشنا شوید تا بتوانید امنیت وبسایت خود را بالاتر برده و حرفه ای تر شوید.

مهارت تست نویسی

آشنا بودن با تست نویسی شاید در یک پروژه شخصی یا کوچک تاثیری نداشته باشد اما در پروژه تجاری بسیار بزرگ باید مطمئن شوید که کدهایی که نوشته اید به خوبی کار میکنند.این کار باعث می شود تا خطاها و باگ برنامه های شما کمتر شود و در ادامه پروژه زمانی که میخواهید آن را توسعه دهید و یک بخش جدیدی به آن اضافه کنید خیلی راحت تر میتوانید این کار را انجام دهید.به ظاهر ممکن است وقت زیادی را از شما بگیرد اما باعث می شود تا در ادامه کار خودتان خیلی راحت تر از قبل شود.توصیه ما این است حتما برای برنامه نویسی بک اند کار با ابزارهای تست نویسی را یاد بگیرید. در ادامه در جدول زیر ابزارهای تست نویسی در زبان های برنامه نویسی بک اند را قرار داده ایم:

زبان	ابزار تست
#C	XUnit/NUnit/MSTest
Python	Pytest/Unittest
Java	Junit
PHP	PHPUnit
Javascript/Node.js framework	Jest/Mocha/Chai

آشنایی با معماری نرم افزار

قبلا در بخش آشنایی با الگوهای طراحی یا دیزاین پترن راجع به الگوهای طراحی مختلف صحبت کردیم.معماری نرم افزار هم تقریبا همان ساختار را دارد. معماری های مختلف نرم افزار مثل میکروسرویس وجود دارد که به این معنا است که برای هر بخش از پروژه خود بهتر است آن را به قسمت های کوچک تر تقسیم کنید.معماری های دیگر مثل MVCدر برنامه نویسی بک اند وجود دارد که در واقع باعث می شود تا شما بتوانید بخش های مختلف پروژه مثل کار با دیتابیس،بخش فرانت اند و بخش عملکرد سایت یا Controller ها را مدیریت کنید.

معمارهای نرم افزاری زیادی در برنامه نویسی بک اند است که میتوانید آن را به مرور یاد بگیرید.

مهارت های نرم در برنامه نویسی بک اند

بله مهارت های فنی به اندازه خود اهمیت دارند اما هیچ وقت نمیتوان از اهمیت مهارت های نرم غافل شد چرا که بخش بزرگی از کار مربوط به مهارت های نرم یا Soft Skill است که در ادامه به چند مورد از آن ها اشاره میکنیم

کار تیمی اولین مهارت مهم

این که بتوانید به خوبی با اعضای گروه یا شرکت خود در ارتباط باشید و بتوانید نیاز های خودتان را به آن ها منتفل کنید این است که به خوبی از مهارت ارتباط جمعی برخوردار باشید.این که چگونه درخواست خود را به برنامه نویس فرانت اند،مدیر پروژه و یا مدیر دوره منتقل کنید مهارتی است که باید آن را یاد بگیرید.

مدیریت زمان

شاید بتوان گفت مدیریت زمان بهتر و مهم تر از هر چیزی در برنامه نویسی بک اند است.شما به خوبی باید بتوانید زمان را برای به پایان رساندن پروژه مدیریت کنید.خیلی اوقات ممکن است دچار بیماری شویم یا مشکلاتی برای خانواده پیش بیاید.در چنین حالتی باید به گونه ای زمان را مدیریت کنیم که از پروژه عقب نمانیم و بتوانیم در کمترین زمان عقب افتادگی ها را جبران کنیم. در این راه میتوانید از نرم افزارهای مدیریت زمان نیز استفاده کنید که کمک بسیار شایانی به شما خواهد کرد.

یادگیری مداوم و مستمر

در دنیای توسعه نرم افزار و برنامه نویسی یادگیری یک کار اجتناب ناپذیر و همیشگی است.حتی اگر شما برنامه نویس ارشد(Senior Developer) هم باشید،هیچ وقت نمی توانید دست از یادگیری بکشید.خیلی از زبان های برنامه نویسی از بین می روند و زبان های جدیدتر و بهینه تر جایگزین آن ها می شوند.فریم ورک های قدیمی از بین میروند و فریم ورک های جدیدتر جایگزین می شوند.پس این موضوع به خوبی نشان میدهد یادگیری مداوم و مستر امری مهم در برنامه نویسی بک اند محسوب می شود.

مستندسازی(Documentation)

این که بتوانید به خوبی در خصوص پروژه خود توضیح دهید و توضیحات کافی را به خصوص برای پروژه های متن باز(Open Source) ارائه دهید نشان میدهد مستند سازی کردن کدها چقدر میتواند مهم و راهبردی باشد.

اختیاری: آشنایی با ابزارهای زیر:

حوزه	ابزار یا تکنولوژی
Postman/Insomnia	تست API
Swagger/OpenAPI	مستندسازی API
ORM	Sequelize (Node.js)، Entity Framework (C#)، SQLAlchemy (Python)
Redis	کش و ذخیره‌سازی داده‌های موقتی
Git	مدیریت کد و همکاری تیمی

بازار کار برنامه نویسی بک اند در ایران

برنامه نویسی بک اند از جمله تخصص هایی است که در ایران خواهان زیادی دارد و شما هم میتوانید وارد برنامه نویسی بک اند شویم اما اگر بخواهیم از نظر درآمدی به بررسی حقوق های پرداختی بپردازیم میتوانیم بگوییم:

حقوق برنامه نویسان با توجه به سابقه کار و تخصص متفاوت است.به عنوان مثال دیده شده است کسی که از پایتون به عنوان زبان برنامه نویسی بک اند استفاده میکند و برنامه نویس ارشد(Senior Developer باشد چیزی بین 40 تا 60 میلیون تومان دریافت میکند.برنامه نویس بک اند با Node.js چیزی بین 25 تا 45 میلیون تومان دریافت میکند.یک برنامه نویس سی شارپ حدود 50 تا 60 میلیون تومان دریافت میکند.

البته اگر بازار جهانی را در نظر بگیریم میانگین جهانی درآمد برنامه نویسان بین 60 تا 75 هزار دلار است که البته با توجه به تخصص و سابقه کار ممکن است این حقوق متغیر باشد.برخی منابع هم چیزی حدود 124 هزار دلار تا125 هزار دلار برآورد کرده اند.بالاترین دستمزدها متعلق به شرکت های آمریکایی هستند که در منطقه سیلیکون ولی هستند که میانگین حقوق در آن شرکت ها 120 تا 160 هزار دلار است که با تبدیل این حقوق به تومان چیزی حدود 13 میلیارد و 952 میلیون تومان می شود! که رقم خیلی بالایی محسوب می شود.

جمع بندی

در این مقاله کاربردی در خصوص این که برنامه نویسی بک اند چیست،چه زبان های برنامه نویسی برای بک اند وجود دارد ،مهارت های فنی و مهارت های نرم مورد نیاز برای برنامه نویسی بک اند و همچنین بازار کار برنامه نویسی بک اند در ایران و در دنیا،صحبت کردیم.در نظر داشته باشید که همواره به دنبال یادگیری ابزارهای جدید باشید تا بتوانید از نظر درآمدی نیز در بالاترین سطح ممکن باشید.

سوالات متداول