جاوا اسکریپت چیست؟

یکی از پرکاربردترین و البته درآمد زا ترین زبان های برنامه نویسی،جاوا اسکریپت است.جاوا اسکریپت که از ابتدا برای طراحی بخش ظاهر یا اصطلاحا FrontEnd وارد گوی و میدان شده بود امروز کاربردهای بسیار گسترده تری دارد.زمانی که جاوا اسکریپت در کنار HTML و CSS قرار میگیرند بسیار کاربرد جاوا اسکریپت مهم تر می شود.در این مقاله به صورت کامل و جامع میخواهیم یکی از بهترین زبان های برنامه نویسی در حال حاضر از نظر منابع معتبری مانند StackOverFlow را بررسی کنیم پس تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

جاوا اسکریپت چیست؟

اگر بخواهیم به این سوال به زبان ساده پاسخ دهیم جاوا اسکریپت یک زبان برنامه نویسی سطح بالا است که امروزه کاربردهای بسیار زیاد و گسترده ای دارد.از توسعه بازی های تحت وب تا برنامه نویسی بک اند،فرانت اند،طراحی اپلیکیشن موبایل با اندروید فقط تنها گوشه ای از کاربردهای این زبان برنامه نویسی محبوب در بین برنامه نویسان است.

این زبان تمام نشانه های بودن یک زبان برنامه نویسی را دارد چرا که شامل مفاهیمی مثل if-else،حلقه های for و while را دارد و به صورت کامل از شی گرایی(Object Oriented Programming) پشتیبانی میکند و تمامی مفاهیم شی گرایی مثل Object,Class, و… را پشتیبانی میکند.

احتمالا نام زبان برنامه نویسی جاوا را هم شنیده باشید اما این دو موضوع(Concept) هیچ ارتباطی به هم ندارند و بعضی افراد به اشتباه تصور میکنند که جاوا اسکریپت از زبان جاوا مشتق شده است در حالی که این تصور اشتباه است. جاوا اسکریپت اولین بار در سال 1995 توسط شرکت نت اسکیپت منتشر شد و در سمت کاربر اجرا میشود. از نمونه مواردی که در سمت کاربر اجرا میشوند اعتبار سنجی(Validation)فرم ها،اسلایدرهای نمایش بنرها،پاپ آپ و انیمیشن را مثال بزنیم که بدون نیاز به رفرش صفحه محتوای صفحه تغییر میکند.

ویژگی های جاوا اسکریپت چیست؟

این زبان یک سری ویژگی های منحصر به فرد و البته بعضی هم مشترک با همه زبان های برنامه نویسی دارد:

• شی گرایی(OOP): مفهوم شی گرایی به این معنا است که شما ساختار کدهای خود را به گونه ای بنویسید که در ادامه برای افزایش قابلیت های پروژه خود یا توسعه به شکلی راحت تر این کار را انجام دهید. به همین خاطر از مفاهیمی مثل Class و Object پشتیبانی میکند.
• اجرا به صورت Client-Side و Sever-Side:قبلا ساختار آن به شکلی بود که فقط میتوانستید سمت کاربر یا فرانت اند اجرا کنید و زمانی که فریم ورک هایی مثل Node.js و Nest JS آمدند دیگر اجرا فقط محدود به سمت کاربر نبود و در حال حاضر در بک اند هم قابلیت استفاده را دارد.
• مفسری(Interpreter): زبان های مفسری وابستگی به هیچ سیستم عاملی ندارد و به همین خاطر معمولا محبوبیت بیشتری نسبت به بقیه دارند و ساختار زبان های مفسری هم این گونه است که کدهای شما خط به خط اجرا می شوند و خطا(Bug) در اینجا تشخیص داده می شود.

مزایای جاوا اسکریپت

بنابر آمار سایت StackOverFlow جاوا اسکریپت یکی از پنج زبان برتر در حال حاضر سال 2025 است و این نشان دهنده این است که جاوا اسکریپت در بین توسعه دهندگان محبوبیت بسیار زیادی دارد.اگر شما میخواهید به عنوان یک توسعه دهنده وردپرس(WordPress Developer) فعالیت کنید یکی از نیازهای اساسی شما این است که زبان جاوا اسکریپت را به خوبی یاد گرفته باشید.

اما چرا بیشترین استفاده و محبوبیت را بین توسعه دهندگان دارد؟

یادگیری آسان

یادگیری جاوا اسکریپت بسیار ساده و راحت است.به همین دلیل افراد زیادی تصمیم میگیرند که از آن استفاده کنند.یکی از منابعی که میتوان از آن یاد گرفت وبسایت معروف W3Schools است. اما یکی از بزرگترین ایرادهایی که در یادگیری خودخوان(Self Study) وجود دارد این است که ممکن است در وسط مسیر دچار سر در گمی و گیج شدن شوید چرا که مفاهیم بسیاری را باید یاد بگیرید تا بتوانید یک توسعه دهنده فرانت اند قوی باشید.

همانطور که در بالاتر هم اشاره شد به دلیل محبوبیت توسط توسعه دهندگان زیادی استفاده می شود.جالب است بدانید که حتی یک برنامه نویس بک اند هم باید نحوه استفاده از جاوا اسکریپت را یاد داشته باشد.

محبوبیت

همانطور که اشاره شد جاوا اسکریپت محبوبیت زیادی بین توسعه دهندگان دارد و افراد زیادی از آن استفاده میکنند.یکی از دلایل آن ساده بودن ساختار دستوری(Syntax) است.

وجود فریم ورک ها و کتابخانه ها

جاوا اسکریپت به لطف وجود کتابخانه های بزرگ و پر کاربرد یکی از بهترین زبان های برنامه نویسی در حال حاضر است.در حال حاضر فریم ورک های Angular,Next js,Nest js ,Node js،کتابخانه React از جمله فریم ورک های محبوب و درآمد زا در برنامه نویسی با جاوا اسکریپت هستند.

بازار کار خوب

جاوا اسکریپت در ایران و در دنیا یکی از چند زبان برنامه نویسی پر کاربرد محسوب می شود و شرکت های زیادی به دنبال یک توسعه دهنده بک اند یا فرانت با js هستند.به لحاظ درآمد درآمد توسعه دهندگان در این زبان از 15میلیون تومان شروع می شود و با توجه به سوابق کاری و تخصص و مهارت تا رقم هایی مانند 50 میلیون تومان در ماه هم میرسد.

از جهتی در خارج از کشور هم به آن بها داده می شود و شرکت ها بسیار مایل هستند که یک توسعه دهنده جاوا اسکریپت استخدام کنند و یکی از انتخاب های خوب برای مهاجرت است.اما در سال های اخیر هم در ایران استفاده بیشتری از آن می شود.

اجرا بدون وابستگی به محیط

به جرات میتوان گفت یکی از بزرگترین مزیت های جاوا اسکریپت این است که حتی اگر محیط برنامه نویسی مثل Code Editor یا IDE ندارید میتوانید روی مرورگر خود از بخش Developer Tools کدها را اجرا کنید.اگرچه برای یادگیری مستمر و البته بسیار با کیفیت بهتر است محیط برنامه نویسی خود را آماده کنید.

معایب جاوا اسکریپت

قبل از این به مزایای این زبان پرداختیم اما یک سری معایبی را در کنار خود دارد که ممکن است در استفاده از آن برای پروژه های خود تردید داشته باشید:

عدم اجرا در مرورگرهای قدیمی

جاوا اسکریپت در مرورگرهایی که نسخه قدیمی دارند یا اجرا نمی شود یا اگر هم اجرا شود چندان نمیتواند عملکرد(Performace) بالایی داشته باشد.تنها راه حذف مرورگرهای قدیمی و نصب نسخه های جدیدتر آن یا استفاده از مرورگرهای جایگزین مثل Brave است.

امنیت کم(قابل افزایش)

تقریبا تمام کدهای جاوا اسکریپتی در مرورگر قابل مشاهده هستند( به جز کدهایی که در فریم ورکی مثل Node js نوشته می شود) و افراد میتوانند از این موضوع سو استفاده کنند.به همین جهت انجام موارد امنیتی مرتبط با کدها باعث می شود تا میزان حملات از این طریق کمتر شود.

از جاوا اسکریپت برای چه مواردی استفاده می شود؟

همانطور که در ابتدای این مقاله اشاره کردیم جاوا اسکریپت قبلا فقط منحصر به اجرا در سمت کاربر یا Client-Side بود اما امروزه کاربردهای گسترده تری پیدا کرده و به لحاظ کاربرد استفاده بیشتری از آن می شود.

توسعه وبسایت

قاعدتا پر کاربردترین استفاده از جاوا اسکریپت در بخش توسعه وبسایت هم در سمت بک اند و فرانت اند است که در متن به بعضی از فریم ورک ها در این زمینه اشاره شد.بیشترین استفاده از جاوا اسکریپت در اعتبار سنجی یا ولیدیشن فرم ها،ساخت پاپ آپ و نمایش مسیج ها و… است.

ساخت نرم افزارهای موبایل

قبلا ساخت نرم افزارهای اندروید و IOS محدود به زبان هایی مثل جاوا بود اما در حال حاضر با فریم ورک React Native به راحتی میتوان یک نرم افزار موبایل ایجاد کرد که هم قابلیت اجرا در اندروید و هم IOS را داشته باشد که اصطلاحا به این حالت کراس پلتفرم یا چند سکویی گفته می شود.

توسعه نرم افزارهای دسکتاپ(Desktop Development)

با فریم ورک Electron.js و دانش HTML CSS و ترکیب جاوا اسکریپت به راحتی میتوانید نرم افزاهای دسکتاپ بسیار زیبا اجرا کنید.اگر در گیت هاب جستجویی کنید متوجه خواهید شد که بسیاری از نرم افزارهای ویندوزی که به صورت متن باز(Open Source) منتشر شده اند با استفاده از Electron js طراحی شده اند.

توسعه نرم افزارهای سمت سرور

یکی از بهترین کاربردهای جاوا اسکریپت استفاده در توسعه نرم افزارهای سمت سرور است. میتوانید با فریم ورکی مثل Node js در جاوا اسپریت به راحتی برنامه های Real-Time یا لحظه ای بسازید به گونه ای که در صدم ثانیه پاسخگوی نیاز کاربران باشد.مثلا میتوان با Node js یک سیستم چت آنلاین یا سرویس پخش ویدیو آنلاین(Stream) ایجاد کرد.

یادگیری جاوا اسکریپت

برای یادگیری جاوا اسکریپت منابع زیادی وجود دارد از جمله سایت W3schools که قبلتر به آن شاره کردیم. وبسایت Udemy هم یکی از پر کاربردترین سایت های آموزشی است.

اما آیا تا به حال به این فکر کرده اید اگر در جایی به مشکلی برخوردم از چه کسی سوال بپرسم؟ چطور میتوانم مشکلات یادگیری ام را کمتر کنم؟ کدام ابزار یا فریم ورک را یاد بگیرم؟ دقیقا این سوال را ما پاسخ میدهیم

مجموعه کلاسیک ایرانیان با در اختیار داشتن بهترین مدرسان که سابقه کار واقعی در شرکت ها و مجموعه های مختلف را دارند به علاوه ارائه آموزش، منتورینگ کامل در خصوص انتخاب زبان و فریم ورک را به صورت تمام و کمال به دانشجویان تمام دوره ها حتی دوره های آموزشی رایگان ارائه میدهد.

دوره مقدماتی تا پیشرفته جاوا اسکریپت یک دوره کاملا جامع است که تمامی مفاهیم پایه جاوا اسکریپت،آشنایی با مفهوم ECMA ، تفاوت فریم ورک های مختلف جاوا اسکریپت را به صورت پروژه محور و عملی یاد خواهید گرفت

برای دسترسی به دوره مقدماتی تا پیشرفته جاوا اسکریپت میتوانید در این دوره ثبت نام کنید:

آموزش جاوا اسکریپت از مقدماتی تا پیشرفته

برای رزرو مشاوره میتوانید از طریق این صفحه درخواست خود را ثبت کنید:

رزرو مشاوره برنامه نویسی

در پایان مقاله توصیه میکنیم مقاله های زیر را مطالعه کنید:

فرانت اند چیست؟ چگونه یک برنامه نویس فرانت شویم؟

بک اند چیست؟ چگونه یک توسعه دهنده بک اند شویم؟

تفاوت فریم ورک و کتابخانه